وبلاگ شرکت آبیاران پویان آذر

تامین و تدارک ماشین آلات و تجهیزات صنعتی و کشاورزی مکانیزه.

روش های انتخاب پمپ آب مناسب ( قسمت سوم )

2013/10/17, توسط Abyaran, دسته آموزش, پمپ, خبرنامه

ravesh_gesmat3

در این پست قصد داریم درباره طرح اساسی و روش های انتخاب پمپ های گریز از مرکز ، کارکرد و موارد استفاده پمپ ها بپردازیم و همینطور توضیحاتی در مورد  انتخاب پمپ گریز از مرکز برای آبدهی ۵۰ مترمکعب در ساعت و ارتفاع آبدهی ۲۹ متر از روی منحنی همپوشانی با موتور  ۲۹۰۰و ۱۴۵۰دور در دقیقه خواهیم داد.

عمده موارد استفاده از پمپ ها عبارتند از :

انتقال آب به تصفیه خانه ها برای مصارف شهری و صنعتی، استخراج و انتقال آب برای آبیاری باغات و مزارع کشاورزی  ، انتقال آب سرد و گرم در تأسیسات گرمایش و سرمایش و …

                                              Picture4                  Picture7                                                                   Picture5           Picture6

طرح اساسی پمپ های گریز از مرکز افقی

ساختار اساسی پمپ های گریز از مرکز، از یک محفظه حلزونی یک طبقه، پروانه یکسر آویز، شفت محرک اصلی، سیستم یاتاقان بندی مناسب میباشد .

picture5

 عامل محرک پروانه پمپ : عموما موتور الکتریکی و یا در برخی موارد و بنا به شرایط ، موتورهای درون سوز بنزینی یا گازوئیلی می باشد .

Picture6        Picture7

کارکرد عمومی پمپ های آب مشخصات عمومی پمپ های گریز از مرکز

کارکرد عمومی و مورد انتظار از هر پمپ ، انتقال آب یا هر سیال مورد نظر از چاه یا منبع مکِش به محل استفاده یا منبع رانش می باشد.

یک سیستم آبرسانی متشکل از منبع مکِش، پمپ گریز از مرکز و منبع رانش را در نظر می گیریم مسیر انتقال آب از منبع مکش تا منبع رانش را مورد توجه قرار می دهیم.

خط مرکزی پمپ را مشخص و مقادیر عمق مکِش ( B ) و  ارتفاع رانش را ( C ) تعیین می کنیم.

حاصل جمع دو مقدار اندازه ارتفاع آبرسانی پمپ (هِد) را بدست میدهد.

Picture8

B + C = A

 

برای استفاده آبرسانی میزان و اندازه ارتفاع یا هِد پمپ بصورت متر ارائه می شود.

در استفاده های آبرسانی میزان آبدهی پمپ ، بصورت لیتر در ثانیه یا لیتر در دقیقه و یا مترمکعب در ساعت بیان می شود.

پمپ های گریز از مرکز می توانند موارد درخواست های وارده از سوی مشتری را برای مندرج در ذیل را پوشش دهند :

ظرفیت آبدهی: ۵ تا ۱۸۰۰ متر مکعب در ساعت

هِد یا ارتفاع آبرسانی :  ۵ تا ۹۰ متر

قطر خروجی: ۳۲ تا ۳۰۰ میلیمتر

و از ۵۰- تا ۱۴۰ درجه سانتیگراد با آببندی مکانیکی

روش انتخاب یک پمپ گریز از مرکز

  بعنوان یک مثال عملی ، فرآیند صحیح انتخاب یک پمپ گریز از مرکز را مورد بررسی قرار می دهیم :

موضوع تقاضای وارده: درخواست یک پمپ گریز از مرکز برای آبرسانی از یک منبع مکش به یک منبع رانش اختلاف سطح  ۲۹متر و با میزان آبدهی ۵۰ مترمکعب در ساعت می باشد.

نحستین گام در گزینش صحیح یک پمپ گریز از مرکز ، ضرورتا  با مشخص کردن شرائط کارکردی مورد انتظار آغاز می گردد.

شرائط کارکردی مورد انتظار از پمپ می تواند در قالب :

صورت می پذیرد .

باید توجه داشت که بطور کلی در هر پمپ آب گریز از مرکز ، میزان خروجی و آبدهی پمپ با  :

میزان اندازه و  قطر پروانه، تعداد پره های پروانه، تعداد دور چرخشی پروانه، قطر دهانه ورودی و خروجی  و …. بستگی و از رابطه مستقیم برخوردار است .

پمپ های گریز از مرکز  را می توان با موتورهای الکتریکی ۱۴۵۰ دور در دقیقه یا ۲۹۰۰ دور در دقیقه بصورت کوپل شده مورد استفاده قرار داد.

بملاحظه تقلیل استهلاک پمپ در دورهای بالا بهتر است برای :

کارکرد بصورت های مداوم و مستمر از موتورهای الکتریکی ۱۴۵۰ دور در دقیقه استفاده بعمل آورد.

برای کارکرد در فواصل زمانی گاه بگاه و مقطعی از موتورهای الکتریکی ۲۹۰۰ دور در دقیقه استفاده بعمل آورد.

فرآیند انتخاب پمپ گریز از مرکز

منحنی های همپوشانی پمپ های گریز از مرکز برای دورهای ۱۴۵۰ دور در دقیقه  و ۲۹۰۰ دور در دقیقه  در دو چارت جداگانه و مستقل بشرح مندرج نمایش داده شده تهیه و در اختیار قرار داده شده اند.

بعد از مشخص شدن شرائط کارکردی مورد انتظار از سوی خریدار و آگاهی از چگونگی کار پمپ درخواستی بصورت های مداوم و مستمر و یا منقطع و در فواصل زمانی مختلف به منحنی های همپوشانی مربوطه مراجعه می شود.

 

Picture9

منحنی های همپوشانی پمپ های گریز از مرکز برای  دور ۱۴۵۰ دور در دقیقه

Picture10

منحنی های همپوشانی پمپ های گریز از مرکز برای دور  ۲۹۰۰ دور در دقیقه

انتخاب پمپ گریز از مرکز برای آبدهی ۵۰ مترمکعب در ساعت و ارتفاع آبدهی ۲۹ متر از روی منحنی همپوشانی با موتور ۲۹۰۰ دور در دقیقه

در گام نخست باید به منحنی های همپوشانی پمپ های گریز از مرکز برای الکتروموتور ۲۹۰۰ دور در دقیقه مراجعه شود .

۱)      مقدار آبدهی ۵۰ متر مکعب در ساعت را از محور طولی انتخاب و خط عمودی را استخراج میکنیم .

۲)      ارتفاع آبدهی ۲۹ متر را از محور ارتفاع انتخاب و خط افقی را ترسیم میکنیم .

۳)      تقاطع دو خط افقی و عمودی نشانگر پمپ مناسب برای خواسته تعریف شده یعنی پمپ ۱۶۰ – ۵۰ برای ۲۹۰۰ دور در دقیقه میباشد .

Picture12

انتخاب پمپ گریز از مرکز برای آبدهی ۵۰ مترمکعب در ساعت و ارتفاع آبدهی ۲۹ متر از روی منحنی همپوشانی با موتور ۱۴۵۰دور در دقیقه

در گام نخست باید به منحنی های همپوشانی پمپ های گریز از مرکز برای الکتروموتور ۱۴۵۰ دور در دقیقه مراجعه شود .

۱)      مقدار آبدهی ۵۰ متر مکعب در ساعت را از محور طولی انتخاب و خط عمودی را استخراج میکنیم .

۲)      ارتفاع آبدهی ۲۹ متر را از محور ارتفاع انتخاب و خط افقی را ترسیم میکنیم .

۳)      تقاطع دو خط افقی و عمودی نشانگر پمپ مناسب برای خواسته تعریف شده یعنی پمپ ۳۱۵ – ۶۵ برای ۱۴۵۰ دور در دقیقه میباشد .

Picture13

روش انتخاب یک پمپ گریز از مرکز تعیین قطر پروانه

بر حسب آنچه که گفته شد ، برای درخواست وارده پمپ با آبدهی ۵۰ متر مکعب در ساعت و ارتفاع آبدهی ۲۹ متر دو گزینه پمپ ۶۵-۳۱۵ در ۱۴۵۰ دور در دقیقه ، پمپ  ۵۰-۱۶۰در ۲۹۰۰ دور در دقیقه را در دست خواهیم داشت .

با توجه به اینکه استهلاک پمپ در دورهای بالاتر بیشتر است هرگاه کارکرد پمپ سفارش شده بصورت های مداوم باشد بهتر خواهد بود که مدل ۶۵-۳۱۵ مورد انتخاب و گزینش نهایی قرار بگیرد.

بر اساس گفته بالا ، اگر کارکرد پمپ سفارش شده بصورت های مقطعی و گاه بگاه و در فواصل زمانی باشد بهتر خواهد بود که مدل ۵۰-۱۶۰  مورد انتخاب و گزینش نهایی قرار بگیرد.

با پیش فرض کارکرد پمپ سفارش شده بصورت های مداوم و انتخاب گزینه مدل ۶۵-۳۱۵ بعنوان گزینش نهایی، در ادامه به تعیین قطر پروانه مبادرت می ورزیم.

به منحنی مشخصات هیدرولیکی پمپ گریز از مرکز ۶۵-۳۱۵ در ۱۴۵۰  دور در دقیقه مراجعه می کنیم. منحنی ها برای قطر تراش پروانه های مختلف تهیه و ارائه گردیده اند.

Picture14

هر منحنی به یک تراش پروانه خاص اختصاص دارد مثلا : ø ۳۱۹, ø ۳۱۰, ø۳۰۰, ø۲۹۰ و …

در محور افقی و از نقطه آبدهی ۵۰ مترمکعب خط عمودی و از محور عمودی از ارتفاع ۲۹ متر خط افقی را اخراج و نقطه تقاطع را مشخص می کنیم.

بعد از مشخص کردن نقطه تقاطع ، اولین منحنی بالای این نقطه را که مربوط به تراش پروانه ø۳۱۰  می باشد انتخاب می کنیم.

بنابراین پمپ مورد تقاضا، پمپ گریز از مرکز ۱۴۵۰, ۶۵-۳۱۵ دور بر دقیقه با تراش پروانه ø ۳۱۰ می باشد.

۶۵-۳۱۵a (ø ۳۱۰), ۱۴۵۰rpm

با توجه به اینکه نقطه انتخاب پمپ در منحنی فوق الذکر ، بین راندمان ۶۵% و ۶۶% می باشد ، راندمان پمپ مورد انتخاب حدود ۶۵٫۲%  خواهد بود.

روش انتخاب یک پمپ گریز از مرکز انتخاب الکتروموتور

بمنظور انتخاب الکتروموتور مناسب نخست منحنی مربوط به اندازه تراش پروانه و قدرت الکتروموتورها را در نظر می گیریم ، اندازه تراش پروانه را پیدا می کنیم ؛ از انتهای منحنی توان را برای تراش پروانه ø ۳۱۰ خطی موازی محور افق رسم و به عدد ۸٫۲ kW می رسیم .

Picture15

رقم مندرج ، حداقل قدرت لازم برای الکتروموتور مورد نیاز میباشد ، با مراجعه به جدول و بملاحظه مقدار آبدهی و قطر پروانه  جهت عملکرد مطمئن الکتروموتور ۱۱kW ، ۱۴۵۰ دور در دقیقه را انتخاب می کنیم.

Picture16

۶۵-۳۱۵a (ø ۳۱۰),  ۱۱ kW,  ۱۴۵۰rpm

«و از آسمان، آبی به اندازه فرو فرستادیم، پس آن را در زمـیـن جـای ‌دادیم و همانا در برگرداندن آن قـادریـم»   [آیه ۱۸ سوره مؤمنون]

Picture1

* چه گوارا این آب

                                             * چه زلال این رود

          * مردم بالا دست چه صفایی دارند

                                              * چشمه هاشان جوشان

          * گاوهاشان شیرافشان باد

مجموعه ای را که ملاحظه فرمودید در واحد آموزش و تحقیق و توسعه ، موسسه صنعتی و کشاورزی آبیاران برای استفاده های همکاران مهندسی فروش موسسه تهیه و تدوین شده است.
نکته نظرات شما بازدید کنندگان عزیز ، این واحد را در غنی سازی کمی و کیفی فعالیت های مشابه کمک و یاری خواهد رسانید.
خواهشمند است نکته نظرات خود را مستقیما به آدرس info@abyaran.com با ذکر موضوع ” به گروه تحقیق و توسعه ” ارسال فرمائید.
قبلا از همراهی های شما تشکر و قدردانی می شود.

۱۳ دیدگاه

  1. سید امین کارگر |

    سلام ،خسته نباشین مطالب جالبی رو در مورد انتخاب پمپ ها جمع اوری کرده بودین برای من که رشته تحصیلیم برق بود و همیشه برای انتخاب پمپ برای مشتریهایی که از من مشاوره میخواستن مشکل داشتم نکات زیادی روشن شد ، اما هنوز نمیدونم چطور باید برای مثلا یک مزرعه با ابیاری تحت فشار یا شبکه ابرسانی یک مجموعه یا یک چاهی که هنوز مقدار ابدهی اون مشخص نیست یا مشتریانی که فقط قطر لوله وارتفاع ومقدار انشعاب برقشون رو معین میکنن چطور با ید پمپ انتخاب کنم ،یا در مسیر های افقی هر چند متر یک متر ارتفاع به حساب میاد اینها وسوالات زیاد دیگه ای همچنین در زمینه انتخاب ژنراتور مناسب برای کوپل شدن با یک موتور دیزل و یا بالاعکس دارم که امیدوارم بتونم از مطالب اموزنده عملی شما در آینده یاد بگیرم… ممنون و موفق باشین

    پاسخ دادن
    • Abyaran |

      با سلام و خسته نباشید متقابل !
      بقول مرحوم علامه دهخدا که رحمت الهی پیوسته قرین روح پاک آن بزرگوار باشد عرض می کنم ” اخوی ! مگر از یک پمپ چه انتظاری داری که اینهمه خواسته ازش داری. مگر قصد آن کرده ای که معادله شرودینگر یعنی چگونگی تغییر حالت کوانتومی یک سامانه فیزیکی با زمان و یا بعبارت دیگر معادله اویلر-لاگرانژ و هامیلتون با آن حل کنی که اینهمه مسئله را پیچیده طرح کرده ای؟ خوب نگران نباش باک اش نیست روحیه دوستان برقی اینچنین است که می خوان هر چیز را جامع و مانع ببینند”. بزارید راحتتر عرض کنم که شما حتی سراغ مرحوم نیوتن هم نروید که پاسخ ما همان پیش ارشمیدس خودمان است چرا که پاسخ های او هم کفاف حل مسئله ما را می کند.
      حال ، همان بهتر که از اول نوع سیال را معین کنی اونموقع خود بخود نوع پمپ مورد درخواست ات خودش را نشان می دهد؛ در قدم بعدی “میزان آبدهی” و “ارتفاع آبدهی” را تعریف کن بعد برو روی منحنی های مربوطه و نسخه کامل آن ها را از این صفحه دانلود کن و دنبالش را بگیر و برو بسلامت …
      اینکه در : ” مسیر های افقی هر چند متر یک متر ارتفاع به حساب میاد؟” خوب ، جوابش معلومه شما پنج در صد اضافه بگیرین و باز اگر بخواهی راه را کوتاهتر کنی همان اندازه مسیر دم دستت را به یک ممیز صفر پنج (۱٫۰۵) ضربش کن و نتیجه را بصورت اضافی گرد کن و به یک عدد صحیح برس. حال اگر اندکی هم بیشتر گرفتی نگرانش نباش چون صافی سطح داخل لوله ها در بازار که استاندارد نیستن تازه بحمدلله از نوسانات برق هم که کم نداریم مضافا اینکه بین خودمان باشد این منحنی ها هم گاها درست ترسیم نمی شوند شاید هم دستکاری می شن حالا موضوع انحرافات نا مطلوب برنامه های خط تولید سازنده ها و کیفیت کار ماشینکارها و مونتاژکار ها و نصاب هم که بحمدلله جای خود را دارند.
      برای سایر موارد هم که اشاره کرده اید کلی برنامه داریم که انشاء الله با پاور پوینت های جدیدتر همراه با صدا گذاری های جذاب اقدام خواهیم کرد البته دور از چشم بعضی ها اگر چشم زخم نخوریم ولی البته رضا و دعای شما را هم چشم انتظاریم.

      پاسخ دادن
  2. بهروز |

    سلام دو سوال داشتم:
    ۱)۲۰متر مسافت افقی چند متر ارتفاع عمودی است؟لطفا توضیح کامل دهید
    ۲)بر فرض مثال اگر دبی۵۰متر مکعب و ارتفاع عمودی۳۰متر و مسافت افقی۲۰متر باشدآیا می توان قطر لوله را بدست آورد؟
    کلا قطر لوله به چه چیزایی بستگی داره و فرمول به دست آوردنش چیه؟

    پاسخ دادن
    • حامد |

      برای محاسبه قطر لوله باید از رابطه پیوستگی به صورت Q=V.A که V سرعت جریان و A سطح مقطع و Q دبی جریان هست استفاده کنید.
      حال باید دبی و سرعت مجاز رو داشته باشید تا بتونید مقطع دایره ای و قطرش رو از رابطه بالا بدست بیارید.
      در ضمن به واحد هایی که استفاده میکنید دقت کنید.
      موفق باشید

      پاسخ دادن
  3. حامد |

    سلام و تشکر از بابت مطالب مفیدتون
    در منحنی های مشخصه ای که شرکت پمپ ایران برای پمپ های فشار قوی سری WKL ارائه کرده مثلا در مورد پمپ WKL80 اگه توجه کنید برای دور ۱۴۵۰ در جدول مربوطه فقط قطر ۲۲۰ رو آورده با طبقات مختلف.
    اگه دقت کنید ارتفاع پمپاژ برای طبقات مختلف در دبی ثابت ضریب صحیح از ارتفاع پمپاژ طبقه اول نیست. پس بنابراین باید هر طبقه یک منحنی مشخصه مخصوص به خود رو داشته باشه. در حالی که در نمودار Q-H فقط منحنی طبقه اول آورده شده است ( در واقع اگه بخوایم این منحنی رو شیفت بدیم و منحنی طبقات دیگه رو بدست بیاریم به نظرم دست نیست.)

    بعد مورد دیگه اینکه یه سری قطر ها در جدول بعضی مدل ها هستند که تو منحنی نمودار ندارند و بعضی قطر ها هم در منحنی هستند که در جدول نیستند!

    نظرتون در مورد موارد بالا چیه؟

    با تشکر

    پاسخ دادن
  4. بهمن |

    سلام با عرض خسته نباشید مطالب خیلی عالیه فقط اگه راهنمایی کنید که ما جداول انتخاب انواع پمپ را از کجا دانلود کنیم ممنون میشم با تشکر فراوان

    پاسخ دادن
  5. مهدی |

    با سلام خدمت دوستان بنده خیلی تو این چیزا تخصص ندارم ولی یه سوال دارم
    من میخوام ۵۰ متر مکعب آب رو از عمق ۲٫۵ متر بکشم و در مسیر ۸۵ متری ببرم و به یه استخر که ارتفاعش از سطح زمین ۴ متر هست بریزم ضمنا این مسیر ۸۵ متری نزدیک ۰٫۵ متر هم ارتفاع داره یعنی سربالاییه
    حالا سوال آیا با یک موتور پمپ ۳ اینچ خروجی میتونم یا نه؟
    با تشکر

    پاسخ دادن
  6. محمد حسین خادم |

    با سلام وعرض ادب و احترام
    آیا موتور پمپهای بنزینی و یا دیزلی جهت استفاده در سیستم آبیاری تحت فشار با کارکرد هر ۴ روز چهار ساعت مناسب می باشند؟
    اصولا مناسبترین پمپ جهت استفاده در سیستم تحت فشار در مناطقی که برق ندارند چیست؟
    با تشکر از پاسخ شما

    پاسخ دادن
  7. امین |

    با سلام

    ممنون از مطالب مفیدتون

    من نیاز به یک پمپ وکیوم برای انجام یک آزمایش دارم که سایز کوچکی داشته باشه (درحد کف دست)() و بتونه مقدار خیلی کمی آب (در حد ۵ قطره)از یک لوله خارج کنه .
    لطفا کمک کنید.
    بسیار سپاسگزارم

    پاسخ دادن
  8. یاسر قاسمیان |

    با سلام واحترام
    وقی پمپ گریز از مرکز از نوع پمپ ایران ۲۰۰-۴۰ با لوله خروجی پمپ ۲ اینچ در صورتی که آب مورد نظر داخل وانی ریخته شود و سپس بصرت ثقلی جریان یابد قطر لوله ثقلی چگونه بدست می آید.
    با تشکر

    پاسخ دادن

خب، شما چی فکر می‌کنید؟